{"id":1980,"date":"2024-12-05T17:14:49","date_gmt":"2024-12-05T14:14:49","guid":{"rendered":"https:\/\/erenyesilyurt.com\/?p=1980"},"modified":"2025-01-01T18:17:05","modified_gmt":"2025-01-01T15:17:05","slug":"caleb-schmidt-dagistan-sanati-bolgedeki-halklar-gibi-cesitli-ve-cok-yonludur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/erenyesilyurt.com\/index.php\/2024\/12\/05\/caleb-schmidt-dagistan-sanati-bolgedeki-halklar-gibi-cesitli-ve-cok-yonludur\/","title":{"rendered":"Caleb Schmidt: Da\u011f\u0131stan sanat\u0131 b\u00f6lgedeki halklar gibi \u00e7e\u015fitli ve \u00e7ok y\u00f6nl\u00fcd\u00fcr"},"content":{"rendered":"\n<p>Kafkasya&#8217;daki M\u00fcsl\u00fcman halklar\u0131n sanatlar\u0131n\u0131 daha yak\u0131ndan tan\u0131mak gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bu b\u00f6lgede bir\u00e7ok orijinal birikim ve k\u00fclt\u00fcrel sentez mevcut. \u00d6zellikle Da\u011f\u0131stan\u2019a olan ilgim, ilk kez Kala Kurey\u015f\u2019teki mezar ta\u015flar\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcmde daha da artt\u0131. Caleb Schmidt ile Da\u011f\u0131stan\u2019\u0131n sanat ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcne ku\u015f bak\u0131\u015f\u0131 yapma f\u0131rsat\u0131 bulduk.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Sizi tan\u0131yarak ba\u015flayal\u0131m.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignright size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"915\" src=\"https:\/\/erenyesilyurt.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG-20241115-WA0038-1024x915.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1988\" style=\"width:283px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/erenyesilyurt.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG-20241115-WA0038-1024x915.jpg 1024w, https:\/\/erenyesilyurt.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG-20241115-WA0038-300x268.jpg 300w, https:\/\/erenyesilyurt.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG-20241115-WA0038-768x686.jpg 768w, https:\/\/erenyesilyurt.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG-20241115-WA0038-1000x894.jpg 1000w, https:\/\/erenyesilyurt.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG-20241115-WA0038-500x447.jpg 500w, https:\/\/erenyesilyurt.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG-20241115-WA0038.jpg 1074w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Ben Caleb, Da\u011f\u0131stan&#8217;\u0131n ba\u015fkenti Maha\u00e7kale&#8217;de ya\u015f\u0131yorum. Sanat\u00e7\u0131y\u0131m, koleksiyonerim ve ayn\u0131 zamanda Da\u011f\u0131stan da\u011flar\u0131nda \u00e7ocuklar\u0131n yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 geli\u015ftirmekle u\u011fra\u015f\u0131yorum. K\u0131rsal kesimde ya\u015fayan \u00e7ocuklar i\u00e7in kendi yaz okulum var.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u00fcslemeler ve onlara y\u00fcklenen kutsal anlamlar \u00e7ocuklu\u011fumdan beri beni cezbetmi\u015ftir. B\u00fcy\u00fckannemle atalar\u0131m\u0131z\u0131n k\u00f6y\u00fcnde dola\u015f\u0131rken, evlerin cephelerindeki ve mezarl\u0131klardaki&nbsp; farkl\u0131 s\u00fcslemeleri bana g\u00f6sterir ve s\u00fcslemelerin anlam\u0131n\u0131 anlat\u0131rd\u0131. Her s\u00fcslemenin derin bir anlam\u0131 var. \u00d6rne\u011fin bir s\u00fcrahi, ruhun safl\u0131\u011f\u0131n\u0131, t\u0131pk\u0131 o s\u00fcrahideki su gibi, sembolize eder. Eski zamanlarda g\u00fczelli\u011fin ki\u015file\u015ftirilmesi uzun sa\u00e7 ve \u00f6rg\u00fclerle ifade edilirdi; bu nedenle, g\u00fczelli\u011fi belirtmek i\u00e7in bir tarak tasvir edilirdi. Evlerin cephelerinde en \u00e7ok&nbsp; koruyucu ve iyi dilekler bulunur; \u00f6rne\u011fin y\u0131rt\u0131c\u0131 hayvan resimleri, Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;den dualar bulunurdu.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir y\u0131l \u00f6nce Da\u011f\u0131stan&#8217;\u0131n da\u011fl\u0131k b\u00f6lgelerine bir ke\u015fif gezisi yapt\u0131m ve \u00e7e\u015fitli r\u00f6lyefler ve y\u00fczeylerden olu\u015fan benzersiz bir bask\u0131 koleksiyonu olu\u015fturdum. Bu ke\u015fif gezisi benim i\u00e7in miras\u0131ma bir t\u00fcr hac ziyaretiydi; gen\u00e7 nesle Da\u011f\u0131stan&#8217;\u0131n s\u00fcsleme miras\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan ne kadar zengin oldu\u011funu g\u00f6stermek istedim.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignright size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"768\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/erenyesilyurt.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG-20240923-WA0002-768x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1989\" style=\"width:190px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/erenyesilyurt.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG-20240923-WA0002-768x1024.jpg 768w, https:\/\/erenyesilyurt.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG-20240923-WA0002-225x300.jpg 225w, https:\/\/erenyesilyurt.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG-20240923-WA0002-1152x1536.jpg 1152w, https:\/\/erenyesilyurt.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG-20240923-WA0002-1000x1333.jpg 1000w, https:\/\/erenyesilyurt.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG-20240923-WA0002-500x667.jpg 500w, https:\/\/erenyesilyurt.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG-20240923-WA0002.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Bu y\u0131l\u0131n Nisan ay\u0131nda Maha\u00e7kale&#8217;de ilk ki\u015fisel sergimi a\u00e7t\u0131m; \u00e7ok say\u0131da insan vard\u0131, s\u00fcslemelere bu kadar b\u00fcy\u00fck bir ilgi beklemiyordum. Bir\u00e7ok ki\u015fi Da\u011f\u0131stan&#8217;da b\u00f6yle s\u00fcslemelerin bulundu\u011funu bile bilmiyordu. Sergiye haz\u0131rl\u0131klar \u00e7ok uzun s\u00fcrd\u00fc, \u00e7ok endi\u015feliydim; san\u0131r\u0131m bunu tek ba\u015f\u0131ma ba\u015faramazd\u0131m. Serginin d\u00fczenlenmesinde \u00fcnl\u00fc Rus k\u00fcrat\u00f6r ve yay\u0131nc\u0131 Zarema Dadayeva bana yard\u0131mc\u0131 oldu. Sergimin ad\u0131 &#8220;\u0130KHT\u0130LAT&#8221; idi; Da\u011f\u0131stan dillerinde &#8220;diyalog&#8221; anlam\u0131na geliyor.&nbsp; Sergimin konsepti, Da\u011f\u0131stan da\u011flar\u0131na yapt\u0131\u011f\u0131m yolculuk s\u0131ras\u0131nda atalar\u0131m\u0131n s\u00fcsleme miras\u0131yla belirli bir kutsal diyalo\u011fa girdi\u011fim ve ald\u0131\u011f\u0131m cevab\u0131 \u00e7e\u015fitli k\u00e2\u011f\u0131t \u00fczerindeki s\u00fcslemeler \u015feklinde hem\u015fehrilerime g\u00f6sterdim. Modern ile ge\u00e7mi\u015f aras\u0131nda belirli bir diyalo\u011fu i\u015faret ediyor.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Da\u011f\u0131stan sanat\u0131n\u0131 di\u011fer Kafkas halklar\u0131n\u0131n sanat\u0131ndan ay\u0131ran nedir?<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignright size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/erenyesilyurt.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG-20240330-WA0012-1024x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1990\" style=\"width:229px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/erenyesilyurt.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG-20240330-WA0012-1024x1024.jpg 1024w, https:\/\/erenyesilyurt.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG-20240330-WA0012-300x300.jpg 300w, https:\/\/erenyesilyurt.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG-20240330-WA0012-150x150.jpg 150w, https:\/\/erenyesilyurt.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG-20240330-WA0012-768x768.jpg 768w, https:\/\/erenyesilyurt.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG-20240330-WA0012-1536x1536.jpg 1536w, https:\/\/erenyesilyurt.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG-20240330-WA0012-1000x1000.jpg 1000w, https:\/\/erenyesilyurt.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG-20240330-WA0012-500x500.jpg 500w, https:\/\/erenyesilyurt.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG-20240330-WA0012-1400x1400.jpg 1400w, https:\/\/erenyesilyurt.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG-20240330-WA0012.jpg 1600w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Da\u011f\u0131stan sanat\u0131n\u0131n di\u011fer Kafkas halklar\u0131ndan ay\u0131rt edici \u00f6zelli\u011fi, bu b\u00f6lgeyi dolduran halklar gibi, \u00e7e\u015fitlili\u011fi ve \u00e7ok y\u00f6nl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcd\u00fcr. Da\u011f\u0131stan sanat\u0131, bir yama i\u015fi \u00f6rt\u00fc gibidir. Ge\u00e7mi\u015fte, Da\u011f\u0131stan&#8217;da s\u0131radan bir ka\u015f\u0131ktan mimari yap\u0131lara kadar hi\u00e7bir nesne s\u00fcsleme dekoru olmadan olmazd\u0131; her \u015fey belirli bir kutsal ve anlamsal y\u00fck ta\u015f\u0131rd\u0131. Burada soyut sanat, realistik sanattan daha yak\u0131n.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Bana g\u00f6re, usta belirli bir nesneye bir s\u00fcs vererek bir t\u00fcr inisiyasyon rit\u00fceli ger\u00e7ekle\u015ftirir ve o nesneye yard\u0131mc\u0131 bir i\u015flev kazand\u0131r\u0131rd\u0131; t\u0131pk\u0131 bir insana isim vermek gibi. \u00d6rne\u011fin ev e\u015fyalar\u0131nda s\u0131k\u00e7a bir\u00e7ok paralel \u00e7izgiden olu\u015fan bir s\u00fcs bulabilirsiniz; bu, s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f bir tarlan\u0131n sembol\u00fcd\u00fcr. O nesnenin bulundu\u011fu eve s\u00fcrekli refah dile\u011fidir. E\u011fer \u015fimdi s\u00fcsleme dekoratif bir par\u00e7a olarak alg\u0131lan\u0131yorsa, eskiden derin bir kutsal bilgi y\u00fck\u00fc ta\u015f\u0131rd\u0131 ve \u00f6ylece kullan\u0131lamazd\u0131. Bu gelenek, dekorun bi\u00e7ime ve \u00fcr\u00fcn\u00fcn i\u015flevine basit\u00e7e tabi k\u0131l\u0131nmas\u0131ndan farkl\u0131d\u0131r ve daha karma\u015f\u0131k bir ili\u015fkiyi temsil eder.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignright size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"https:\/\/erenyesilyurt.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG-20240225-WA0024-1024x768.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1996\" style=\"width:234px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/erenyesilyurt.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG-20240225-WA0024-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/erenyesilyurt.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG-20240225-WA0024-300x225.jpg 300w, https:\/\/erenyesilyurt.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG-20240225-WA0024-768x576.jpg 768w, https:\/\/erenyesilyurt.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG-20240225-WA0024-1536x1152.jpg 1536w, https:\/\/erenyesilyurt.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG-20240225-WA0024-1000x750.jpg 1000w, https:\/\/erenyesilyurt.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG-20240225-WA0024-500x375.jpg 500w, https:\/\/erenyesilyurt.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG-20240225-WA0024-1400x1050.jpg 1400w, https:\/\/erenyesilyurt.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG-20240225-WA0024.jpg 1600w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>En ilgin\u00e7 olan\u0131, mezarl\u0131klarda, evlerin cephelerinde vb. bulunan s\u00fcslemelerin ayn\u0131 zamanda ev e\u015fyalar\u0131nda, tak\u0131larda, hal\u0131larda ve tekstillerde de bulunabilir. Bu durum s\u00fcsleme dilinin ge\u00e7mi\u015fte herhangi bir uygulamal\u0131 sanat t\u00fcr\u00fcne ba\u011fl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, evrensel oldu\u011funu g\u00f6sterir. Bu s\u00fcslemeler sadece Da\u011f\u0131stan&#8217;da de\u011fil, d\u00fcnyan\u0131n her yerinde bulunur. San\u0131r\u0131m ge\u00e7mi\u015fte d\u00fcnyan\u0131n bir\u00e7ok halk\u0131n\u0131 birle\u015ftiren tek bir s\u00fcsleme dili vard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Kala Kurey\u015f&#8217;in \u00f6nemi nedir ve oradaki mezar ta\u015flar\u0131ndaki hat sanat\u0131 stilleri ve semboller hakk\u0131nda bize bilgi verebilir misiniz?<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignright size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"683\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/erenyesilyurt.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG-20241115-WA0027-683x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1992\" style=\"width:209px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/erenyesilyurt.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG-20241115-WA0027-683x1024.jpg 683w, https:\/\/erenyesilyurt.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG-20241115-WA0027-200x300.jpg 200w, https:\/\/erenyesilyurt.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG-20241115-WA0027-768x1152.jpg 768w, https:\/\/erenyesilyurt.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG-20241115-WA0027-500x750.jpg 500w, https:\/\/erenyesilyurt.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG-20241115-WA0027.jpg 1000w\" sizes=\"auto, (max-width: 683px) 100vw, 683px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Kala Kurey\u015f, Da\u011f\u0131stan&#8217;\u0131n tac\u0131ndaki elmaslardan biridir. Tam olarak bir elmas, \u00e7\u00fcnk\u00fc hen\u00fcz i\u015flenmemi\u015ftir. Da\u011f\u0131stan topraklar\u0131ndaki bir\u00e7ok di\u011fer \u015feyler gibi de\u011feri hen\u00fcz ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Da\u011f\u0131stan&#8217;\u0131n bir\u00e7ok k\u00f6y\u00fc, her biri kendi benzersiz stil ve sanat diline sahip b\u00fcy\u00fck bir k\u00fclt\u00fcrel ve tarihi katmana sahiptir. \u00d6rne\u011fin, Kaitag beyli\u011finin orta\u00e7a\u011f ba\u015fkenti olan Kala&nbsp; Kurey\u015f ve baz\u0131 di\u011fer yerlerde, di\u011fer Da\u011f\u0131stan b\u00f6lgeleri i\u00e7in tipik olmayan s\u00fcl\u00fcs, nestalik gibi Arap hat sanat\u0131 stilleri ta\u015f stellerde d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f halde bulunur. Bunun nedeni, Kala Kurey\u015f ve di\u011fer yerlerin \u0130ran ve Do\u011fu&#8217;nun di\u011fer ileri k\u00fclt\u00fcrel ve siyasi merkezleriyle yak\u0131n k\u00fclt\u00fcrel, ekonomik ve siyasi ba\u011flara sahip olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00f6lgede belirli bir sanat stilinin h\u00e2kimiyetine ra\u011fmen, Da\u011f\u0131stanl\u0131 ustalar bu sanat\u0131 yeniden d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015f ve yerel estetik anlay\u0131\u015f\u0131na uyarlam\u0131\u015f, uygulamada y\u00fcksek bir ustal\u0131k seviyesine ula\u015fm\u0131\u015flard\u0131r. Da\u011f\u0131stan&#8217;daki mezar ta\u015flar\u0131 \u00e7ok derin ve ilgin\u00e7 bir anlama sahip. \u00d6rne\u011fin, uygulama bi\u00e7imi ve s\u00fcsleme kompozisyonu ile bir ki\u015fi hakk\u0131nda \u00e7ok \u015fey \u00f6\u011frenebilirsiniz\u2014cinsiyeti, sosyal stat\u00fcs\u00fc, mesle\u011fi vb. Mezar ta\u015flar\u0131nda bitki desenleri ve motifleri ana dekoratif kompozisyon olarak kullan\u0131l\u0131r. Aden Bah\u00e7eleri&#8217;ne ve \u0130brahimi dinlerdeki sonsuz selamet yurdunu fikirlerine bir g\u00f6ndermedir.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignright size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"438\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/erenyesilyurt.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG-20241115-WA0030-438x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1993\" style=\"width:142px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/erenyesilyurt.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG-20241115-WA0030-438x1024.jpg 438w, https:\/\/erenyesilyurt.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG-20241115-WA0030-128x300.jpg 128w, https:\/\/erenyesilyurt.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG-20241115-WA0030-500x1168.jpg 500w, https:\/\/erenyesilyurt.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG-20241115-WA0030.jpg 685w\" sizes=\"auto, (max-width: 438px) 100vw, 438px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Bazen bir s\u00fcsleme kompozisyonunda, ustan\u0131n ho\u015funa giden nesnelerden \u00f6d\u00fcn\u00e7 al\u0131nm\u0131\u015f s\u00fcslemeler bulabilirsiniz. \u00d6rne\u011fin, ipek damask brokar\u0131ndan bir s\u00fcsleme, geleneksel bir \u00c7in s\u00fcslemesi vb. Bu etkile\u015fim \u0130pek Yolu ile ba\u011flant\u0131l\u0131yd\u0131; b\u00f6lgeye l\u00fcks ve pahal\u0131 e\u015fyalar geliyor ve ustalar bu \u00fcr\u00fcnlerdeki s\u00fcslemeleri anlamsal olarak yak\u0131n bulup \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda kopyal\u0131yorlard\u0131. Da\u011f\u0131stan&#8217;da \u00e7ok s\u0131k, hal\u0131larda, ta\u015flarda ve di\u011fer uygulamal\u0131 sanat objelerinde stavistika \u00e7e\u015fitleri bulunur. Budizm&#8217;in sembollerinden biridir. Bu sembol bir\u00e7ok k\u0131tada bulunmas\u0131na ra\u011fmen, Da\u011f\u0131stan topraklar\u0131nda nas\u0131l ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve halk\u0131n k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde ne rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ancak tahmin edebiliriz.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6zellikle ilgi \u00e7ekici olan, mezar ta\u015flar\u0131ndaki r\u00f6lyefleri boyama gelene\u011fidir; bu gelenek, dekoratif i\u015flevinin yan\u0131 s\u0131ra derin bir kutsal anlam ta\u015f\u0131r. Ustalar, belirli bir s\u00fcslemeyi boya ile kaplayarak onu genel kompozisyondan ay\u0131r\u0131r ve b\u00f6ylece ta\u015f \u00fczerindeki zarif Arap yaz\u0131s\u0131na, karma\u015f\u0131k bitki desenlerine ve di\u011fer oyma unsurlar\u0131na sayg\u0131 g\u00f6sterirlerdi. Boya ayr\u0131ca ta\u015f\u0131 nemden ve d\u0131\u015f etkenlerden korurdu.<\/p>\n\n\n\n<p>Bazen mezar ta\u015flar\u0131nda, ev cephelerinden oyulmu\u015f ta\u015flarda ve di\u011fer nesnelerde, ana dekora uyumlu bir \u015fekilde uyan \u0130slam \u00f6ncesi sembolizm bulabilirsiniz. Bana g\u00f6re, bu, ustalar\u0131n bazen daha eski ta\u015flardan ve r\u00f6lyeflerden ho\u015flar\u0131na giden s\u00fcslemeleri kopyalamalar\u0131yla ilgilidir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Da\u011f\u0131stan&#8217;da nas\u0131l bir kitabe gelene\u011fi var? Sovyetlerden kalma Arap\u00e7a harfli kitabeler g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcm.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignright size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"768\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/erenyesilyurt.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG-20241115-WA0026-768x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1991\" style=\"width:193px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/erenyesilyurt.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG-20241115-WA0026-768x1024.jpg 768w, https:\/\/erenyesilyurt.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG-20241115-WA0026-225x300.jpg 225w, https:\/\/erenyesilyurt.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG-20241115-WA0026-1000x1333.jpg 1000w, https:\/\/erenyesilyurt.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG-20241115-WA0026-500x667.jpg 500w, https:\/\/erenyesilyurt.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG-20241115-WA0026.jpg 1080w\" sizes=\"auto, (max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Kitabelerin kompozisyonunda iki z\u0131t unsur bulabilirsiniz; \u00f6rne\u011fin Sovyet sembolizmi ve \u0130slami sembolizm, ki bunlar tamamen uyumsuz gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr, ancak sanat s\u0131n\u0131rlar\u0131 siler ve uyumlu bir hik\u00e2ye olu\u015fturur. Felsefi a\u00e7\u0131dan \u00e7ok derin bir konu.<\/p>\n\n\n\n<p>Sanat ve toplumsal d\u00fc\u015f\u00fcncenin ve ya\u015fam\u0131n d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc a\u00e7\u0131s\u0131ndan, yakla\u015f\u0131k 1917&#8217;den 1932&#8217;ye kadar olan k\u0131sa d\u00f6nemde yarat\u0131lan uygulamal\u0131 sanat objeleri ilgi \u00e7ekiyor.&nbsp; Bu d\u00f6nem Sovyet iktidar\u0131n\u0131n \u00e7a\u011f\u0131d\u0131r; eski ideallerin ve de\u011ferlerin tahttan indirildi\u011fi ve yenilerinin y\u00fckseltildi\u011fi d\u00f6nemdir. Sadece Da\u011f\u0131stan&#8217;\u0131n de\u011fil, t\u00fcm \u00fclkenin tarihinde bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131d\u0131r. Sanat objelerinde Sovyet sembolleri bulunur\u2014orak ve \u00e7eki\u00e7, Kremlin kulesi vb.\u2014ve Arap harflerine dayal\u0131 Acem yaz\u0131s\u0131yla yaz\u0131lm\u0131\u015f sloganlar etraf\u0131nda; bu \u00e7ok ilgin\u00e7 bir detay de\u011fil mi? Sovyet d\u00f6neminde b\u00f6lgedeki yaz\u0131 reformlar\u0131 olduk\u00e7a zordu, \u00e7\u00fcnk\u00fc yerel dillerin ve foneti\u011fin \u00f6zellikleri yeni alfabenin tan\u0131t\u0131lmas\u0131n\u0131 engelliyordu. Arap alfabesine dayal\u0131 acem yaz\u0131s\u0131 gelene\u011fi, Sovyet d\u00f6neminde bir s\u00fcre korundu, ta ki Kiril alfabesine dayal\u0131 yeni bir alfabe ortaya \u00e7\u0131kana kadar.<\/p>\n\n\n\n<p>Oyma ta\u015flar ve di\u011fer uygulamal\u0131 sanat objeleri \u00fczerindeki s\u00fcslemeler, bir halk\u0131n tarihinin belirli bir d\u00f6nemindeki dini ve estetik fikirler hakk\u0131nda bilgi vermekle kalmaz, ayn\u0131 zamanda halklar aras\u0131ndaki ekonomik, siyasi ve di\u011fer ili\u015fkiler hakk\u0131nda da \u00e7ok \u015fey anlat\u0131r. Bunlar, b\u00fcy\u00fck bir bilgi katman\u0131n\u0131 korumu\u015f k\u00fct\u00fcphaneler gibidir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>D\u00fcnyan\u0131n pek \u00e7ok yerinde bulunan Da\u011f\u0131stan el yazmalar\u0131 var. El yazmalar\u0131ndan ve Da\u011f\u0131stan\u2019a \u00f6zg\u00fc hat stillerinden bahsedebilir misiniz?<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignright size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"580\" height=\"440\" src=\"https:\/\/erenyesilyurt.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/6a00d8341c464853ef0240a4bb497f200b-580wi.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1994\" style=\"width:258px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/erenyesilyurt.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/6a00d8341c464853ef0240a4bb497f200b-580wi.jpg 580w, https:\/\/erenyesilyurt.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/6a00d8341c464853ef0240a4bb497f200b-580wi-300x228.jpg 300w, https:\/\/erenyesilyurt.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/6a00d8341c464853ef0240a4bb497f200b-580wi-500x379.jpg 500w\" sizes=\"auto, (max-width: 580px) 100vw, 580px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Arap k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn ve yaz\u0131s\u0131n\u0131n geli\u015fmesiyle birlikte, Arap harflerini yerel dillerin ihtiya\u00e7lar\u0131na uyarlama gere\u011fi ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. B\u00f6ylece acem yaz\u0131s\u0131 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131; Arap alfabesini yerel dillere uyarlama giri\u015fimleri 15.-16. y\u00fczy\u0131llardan beri bilinmektedir, ancak acem yaz\u0131s\u0131n\u0131n nihai olu\u015fumu 18. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131na dayan\u0131r ve 1928&#8217;e kadar s\u00fcrer. Bu s\u00fcre\u00e7, Da\u011f\u0131stan halklar\u0131n\u0131n yerel dillerindeki ilk edebi eserlerin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131yla ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. Acem yaz\u0131s\u0131n\u0131n geli\u015fimi, Da\u011f\u0131stan halklar\u0131n\u0131n dillerinde \u00f6nemli bir k\u00fclt\u00fcrel miras\u0131n olu\u015fmas\u0131na katk\u0131da bulunmu\u015f, kurgu eserleri, tarihsel kronikler vb. dahil olmak \u00fczere kitap yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Da\u011f\u0131stan&#8217;da kitap yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131 geli\u015fmi\u015fti; her k\u00f6yde camilerde k\u00fct\u00fcphaneler vard\u0131 ve herkes onlara eri\u015febilirdi. El yazmalar\u0131n\u0131 yeniden yazma gelene\u011fi \u00e7ok geli\u015fmi\u015fti; iyi bir hattat\u0131n Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;i yeniden yazmas\u0131 sayg\u0131de\u011fer bir davran\u0131\u015f olarak kabul edilirdi. N\u00fcfusun okuryazarl\u0131k oran\u0131 y\u00fcksekti; \u00e7ocuklara okuma ve yazma \u00e7ocukluktan itibaren \u00f6\u011fretilir, k\u0131rsal medreselere g\u00f6nderilirdi. Dini bilginin yan\u0131 s\u0131ra \u00f6\u011frenciler, matematik, astronomi vb. temel bilgileri al\u0131rlard\u0131. Bilgi edinmeye devam etmek isteyenler, Gazi-Kumuk, Derbent, Aku\u015fa gibi Da\u011f\u0131stan&#8217;\u0131n b\u00fcy\u00fck k\u00fclt\u00fcrel ve ekonomik merkezlerine gider, burada \u00f6\u011fretmenler ve mentorlar ararlard\u0131. Bazen, bilgi aray\u0131\u015f\u0131nda Da\u011f\u0131stanl\u0131lar, Suriye, M\u0131s\u0131r gibi di\u011fer \u00fclkelere giderlerdi.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Acem yaz\u0131s\u0131, k\u00fclt\u00fcrel ve sosyal hayatta b\u00fcy\u00fck bir rol oynad\u0131, Da\u011f\u0131stan&#8217;daki farkl\u0131 kabileler aras\u0131nda bir ba\u011f olu\u015fturdu. Ne yaz\u0131k ki, i\u00e7 sava\u015f s\u0131ras\u0131nda ideolojik nedenlerle eski d\u00fcnyan\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u00fclt\u00fcrel katman\u0131 yok edildi; paha bi\u00e7ilmez el yazmas\u0131 koleksiyonlar\u0131na sahip k\u00fct\u00fcphaneler yak\u0131ld\u0131, dini ve di\u011fer mimari yap\u0131lar y\u0131k\u0131ld\u0131. Buna ra\u011fmen, bug\u00fcn ulusal bir hazine olan de\u011ferli el yazmalar\u0131 Da\u011f\u0131stan&#8217;da mucizevi bir \u015fekilde hayatta kald\u0131. Bir\u00e7ok \u00fclkede, Da\u011f\u0131stanl\u0131 bilim insanlar\u0131 ve d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerin el yazmalar\u0131 ve k\u00fclt\u00fcrel miras\u0131n\u0131n par\u00e7alar\u0131n\u0131 bulabilirsiniz; \u00f6rne\u011fin, ABD&#8217;de Princeton \u00dcniversitesi k\u00fct\u00fcphanesinde \u0130mam \u015eamil&#8217;in (Kuzey Kafkasya ulusal kurtulu\u015f direni\u015finin lideri) ki\u015fisel k\u00fct\u00fcphanesinden 130 kitap bulunmaktad\u0131r. Kitaplar aras\u0131nda, gen\u00e7 \u015eamil&#8217;in ilim hayat\u0131 boyunca haz\u0131rlan\u0131rken kopyalad\u0131\u011f\u0131 eserler de vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Bug\u00fcn Da\u011f\u0131stan&#8217;da nas\u0131l bir k\u00fclt\u00fcrel ve sanat ya\u015fam\u0131 var?<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Da\u011f\u0131stan&#8217;da sanatsal ya\u015fam, \u00e7ok y\u00f6nl\u00fcl\u00fck gelene\u011fini s\u00fcrd\u00fcrmektedir; zengin mirastan ilham alarak, yeniden d\u00fc\u015f\u00fcnen ve inan\u0131lmaz derecede derin ve benzersiz eserler yaratan \u00e7ok say\u0131da yetenekli sanat\u00e7\u0131 vard\u0131r. Bu \u00fcnl\u00fc isimler aras\u0131nda sanat\u00e7\u0131lar Magomed Kazhlaev, Eduard Puterbrot, Aladdin Garunov, Tavus Makhacheva, Natalie Mali, Apandi Magomedov, \u0130brahimhalil Supyanov, Tagir Gapurov ve Natalia Savelyeva; kost\u00fcm tasar\u0131mc\u0131s\u0131 \u015eamkhal Alikhanov; k\u00fcrat\u00f6r ve yay\u0131nc\u0131 Zarema Dadayeva; mimar Kamil Tsuntayev ve di\u011ferleri yer al\u0131r. Hepsinin kendine \u00f6zg\u00fc bir yazar tarz\u0131 vard\u0131r ve \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda, projelerinde Da\u011f\u0131stan&#8217;\u0131n sahip oldu\u011fu k\u00fclt\u00fcrel mirastan ilham al\u0131yorlar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kafkasya&#8217;daki M\u00fcsl\u00fcman halklar\u0131n sanatlar\u0131n\u0131 daha yak\u0131ndan tan\u0131mak gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bu b\u00f6lgede bir\u00e7ok orijinal birikim ve k\u00fclt\u00fcrel sentez mevcut. \u00d6zellikle Da\u011f\u0131stan\u2019a olan ilgim, ilk kez Kala Kurey\u015f\u2019teki mezar ta\u015flar\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcmde daha da artt\u0131. Caleb Schmidt ile Da\u011f\u0131stan\u2019\u0131n sanat ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcne ku\u015f bak\u0131\u015f\u0131 yapma f\u0131rsat\u0131 bulduk. Sizi tan\u0131yarak ba\u015flayal\u0131m. Ben Caleb, Da\u011f\u0131stan&#8217;\u0131n ba\u015fkenti Maha\u00e7kale&#8217;de ya\u015f\u0131yorum. Sanat\u00e7\u0131y\u0131m, koleksiyonerim&#8230; <span class=\"more\"><a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/erenyesilyurt.com\/index.php\/2024\/12\/05\/caleb-schmidt-dagistan-sanati-bolgedeki-halklar-gibi-cesitli-ve-cok-yonludur\/\">Continue reading <span class=\"meta-nav\">&#8594;<\/span><\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1995,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[1,59],"tags":[],"class_list":["post-1980","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-roportajlar","category-sanatcilar"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v22.1 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Caleb Schmidt: Da\u011f\u0131stan sanat\u0131 b\u00f6lgedeki halklar gibi \u00e7e\u015fitli ve \u00e7ok y\u00f6nl\u00fcd\u00fcr - Eren Ye\u015filyurt<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/erenyesilyurt.com\/index.php\/2024\/12\/05\/caleb-schmidt-dagistan-sanati-bolgedeki-halklar-gibi-cesitli-ve-cok-yonludur\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Caleb Schmidt: Da\u011f\u0131stan sanat\u0131 b\u00f6lgedeki halklar gibi \u00e7e\u015fitli ve \u00e7ok y\u00f6nl\u00fcd\u00fcr - Eren Ye\u015filyurt\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Kafkasya&#8217;daki M\u00fcsl\u00fcman halklar\u0131n sanatlar\u0131n\u0131 daha yak\u0131ndan tan\u0131mak gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bu b\u00f6lgede bir\u00e7ok orijinal birikim ve k\u00fclt\u00fcrel sentez mevcut. \u00d6zellikle Da\u011f\u0131stan\u2019a olan ilgim, ilk kez Kala Kurey\u015f\u2019teki mezar ta\u015flar\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcmde daha da artt\u0131. Caleb Schmidt ile Da\u011f\u0131stan\u2019\u0131n sanat ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcne ku\u015f bak\u0131\u015f\u0131 yapma f\u0131rsat\u0131 bulduk. Sizi tan\u0131yarak ba\u015flayal\u0131m. Ben Caleb, Da\u011f\u0131stan&#8217;\u0131n ba\u015fkenti Maha\u00e7kale&#8217;de ya\u015f\u0131yorum. Sanat\u00e7\u0131y\u0131m, koleksiyonerim... Continue reading &#8594;\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/erenyesilyurt.com\/index.php\/2024\/12\/05\/caleb-schmidt-dagistan-sanati-bolgedeki-halklar-gibi-cesitli-ve-cok-yonludur\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Eren Ye\u015filyurt\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-12-05T14:14:49+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-01-01T15:17:05+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/erenyesilyurt.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG-20241115-WA0042.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"637\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"483\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"erenyesilyurt.com\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"erenyesilyurt.com\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"11 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/erenyesilyurt.com\/index.php\/2024\/12\/05\/caleb-schmidt-dagistan-sanati-bolgedeki-halklar-gibi-cesitli-ve-cok-yonludur\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/erenyesilyurt.com\/index.php\/2024\/12\/05\/caleb-schmidt-dagistan-sanati-bolgedeki-halklar-gibi-cesitli-ve-cok-yonludur\/\"},\"author\":{\"name\":\"erenyesilyurt.com\",\"@id\":\"https:\/\/erenyesilyurt.com\/#\/schema\/person\/ff31a9b0cf4c3738d6325963ff6af263\"},\"headline\":\"Caleb Schmidt: Da\u011f\u0131stan sanat\u0131 b\u00f6lgedeki halklar gibi \u00e7e\u015fitli ve \u00e7ok y\u00f6nl\u00fcd\u00fcr\",\"datePublished\":\"2024-12-05T14:14:49+00:00\",\"dateModified\":\"2025-01-01T15:17:05+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/erenyesilyurt.com\/index.php\/2024\/12\/05\/caleb-schmidt-dagistan-sanati-bolgedeki-halklar-gibi-cesitli-ve-cok-yonludur\/\"},\"wordCount\":2185,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/erenyesilyurt.com\/#\/schema\/person\/ff31a9b0cf4c3738d6325963ff6af263\"},\"articleSection\":[\"R\u00f6portajlar\",\"Sanat\u00e7\u0131lar\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/erenyesilyurt.com\/index.php\/2024\/12\/05\/caleb-schmidt-dagistan-sanati-bolgedeki-halklar-gibi-cesitli-ve-cok-yonludur\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/erenyesilyurt.com\/index.php\/2024\/12\/05\/caleb-schmidt-dagistan-sanati-bolgedeki-halklar-gibi-cesitli-ve-cok-yonludur\/\",\"url\":\"https:\/\/erenyesilyurt.com\/index.php\/2024\/12\/05\/caleb-schmidt-dagistan-sanati-bolgedeki-halklar-gibi-cesitli-ve-cok-yonludur\/\",\"name\":\"Caleb Schmidt: Da\u011f\u0131stan sanat\u0131 b\u00f6lgedeki halklar gibi \u00e7e\u015fitli ve \u00e7ok y\u00f6nl\u00fcd\u00fcr - Eren Ye\u015filyurt\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/erenyesilyurt.com\/#website\"},\"datePublished\":\"2024-12-05T14:14:49+00:00\",\"dateModified\":\"2025-01-01T15:17:05+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/erenyesilyurt.com\/index.php\/2024\/12\/05\/caleb-schmidt-dagistan-sanati-bolgedeki-halklar-gibi-cesitli-ve-cok-yonludur\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/erenyesilyurt.com\/index.php\/2024\/12\/05\/caleb-schmidt-dagistan-sanati-bolgedeki-halklar-gibi-cesitli-ve-cok-yonludur\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/erenyesilyurt.com\/index.php\/2024\/12\/05\/caleb-schmidt-dagistan-sanati-bolgedeki-halklar-gibi-cesitli-ve-cok-yonludur\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\/\/erenyesilyurt.com\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Caleb Schmidt: Da\u011f\u0131stan sanat\u0131 b\u00f6lgedeki halklar gibi \u00e7e\u015fitli ve \u00e7ok y\u00f6nl\u00fcd\u00fcr\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/erenyesilyurt.com\/#website\",\"url\":\"https:\/\/erenyesilyurt.com\/\",\"name\":\"Eren Ye\u015filyurt\",\"description\":\"Lux venit ab alto\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/erenyesilyurt.com\/#\/schema\/person\/ff31a9b0cf4c3738d6325963ff6af263\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/erenyesilyurt.com\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\/\/erenyesilyurt.com\/#\/schema\/person\/ff31a9b0cf4c3738d6325963ff6af263\",\"name\":\"erenyesilyurt.com\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/erenyesilyurt.com\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/erenyesilyurt.com\/wp-content\/litespeed\/avatar\/ae4ccefc8034a37e9d6597a872ea3007.jpg?ver=1775412395\",\"contentUrl\":\"https:\/\/erenyesilyurt.com\/wp-content\/litespeed\/avatar\/ae4ccefc8034a37e9d6597a872ea3007.jpg?ver=1775412395\",\"caption\":\"erenyesilyurt.com\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\/\/erenyesilyurt.com\/#\/schema\/person\/image\/\"},\"sameAs\":[\"http:\/\/erenyesilyurt.com\"],\"url\":\"https:\/\/erenyesilyurt.com\/index.php\/author\/erenyesilyurt-com\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Caleb Schmidt: Da\u011f\u0131stan sanat\u0131 b\u00f6lgedeki halklar gibi \u00e7e\u015fitli ve \u00e7ok y\u00f6nl\u00fcd\u00fcr - Eren Ye\u015filyurt","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/erenyesilyurt.com\/index.php\/2024\/12\/05\/caleb-schmidt-dagistan-sanati-bolgedeki-halklar-gibi-cesitli-ve-cok-yonludur\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Caleb Schmidt: Da\u011f\u0131stan sanat\u0131 b\u00f6lgedeki halklar gibi \u00e7e\u015fitli ve \u00e7ok y\u00f6nl\u00fcd\u00fcr - Eren Ye\u015filyurt","og_description":"Kafkasya&#8217;daki M\u00fcsl\u00fcman halklar\u0131n sanatlar\u0131n\u0131 daha yak\u0131ndan tan\u0131mak gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bu b\u00f6lgede bir\u00e7ok orijinal birikim ve k\u00fclt\u00fcrel sentez mevcut. \u00d6zellikle Da\u011f\u0131stan\u2019a olan ilgim, ilk kez Kala Kurey\u015f\u2019teki mezar ta\u015flar\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcmde daha da artt\u0131. Caleb Schmidt ile Da\u011f\u0131stan\u2019\u0131n sanat ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcne ku\u015f bak\u0131\u015f\u0131 yapma f\u0131rsat\u0131 bulduk. Sizi tan\u0131yarak ba\u015flayal\u0131m. Ben Caleb, Da\u011f\u0131stan&#8217;\u0131n ba\u015fkenti Maha\u00e7kale&#8217;de ya\u015f\u0131yorum. Sanat\u00e7\u0131y\u0131m, koleksiyonerim... Continue reading &#8594;","og_url":"https:\/\/erenyesilyurt.com\/index.php\/2024\/12\/05\/caleb-schmidt-dagistan-sanati-bolgedeki-halklar-gibi-cesitli-ve-cok-yonludur\/","og_site_name":"Eren Ye\u015filyurt","article_published_time":"2024-12-05T14:14:49+00:00","article_modified_time":"2025-01-01T15:17:05+00:00","og_image":[{"width":637,"height":483,"url":"http:\/\/erenyesilyurt.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG-20241115-WA0042.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"erenyesilyurt.com","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"erenyesilyurt.com","Est. reading time":"11 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/erenyesilyurt.com\/index.php\/2024\/12\/05\/caleb-schmidt-dagistan-sanati-bolgedeki-halklar-gibi-cesitli-ve-cok-yonludur\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/erenyesilyurt.com\/index.php\/2024\/12\/05\/caleb-schmidt-dagistan-sanati-bolgedeki-halklar-gibi-cesitli-ve-cok-yonludur\/"},"author":{"name":"erenyesilyurt.com","@id":"https:\/\/erenyesilyurt.com\/#\/schema\/person\/ff31a9b0cf4c3738d6325963ff6af263"},"headline":"Caleb Schmidt: Da\u011f\u0131stan sanat\u0131 b\u00f6lgedeki halklar gibi \u00e7e\u015fitli ve \u00e7ok y\u00f6nl\u00fcd\u00fcr","datePublished":"2024-12-05T14:14:49+00:00","dateModified":"2025-01-01T15:17:05+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/erenyesilyurt.com\/index.php\/2024\/12\/05\/caleb-schmidt-dagistan-sanati-bolgedeki-halklar-gibi-cesitli-ve-cok-yonludur\/"},"wordCount":2185,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/erenyesilyurt.com\/#\/schema\/person\/ff31a9b0cf4c3738d6325963ff6af263"},"articleSection":["R\u00f6portajlar","Sanat\u00e7\u0131lar"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/erenyesilyurt.com\/index.php\/2024\/12\/05\/caleb-schmidt-dagistan-sanati-bolgedeki-halklar-gibi-cesitli-ve-cok-yonludur\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/erenyesilyurt.com\/index.php\/2024\/12\/05\/caleb-schmidt-dagistan-sanati-bolgedeki-halklar-gibi-cesitli-ve-cok-yonludur\/","url":"https:\/\/erenyesilyurt.com\/index.php\/2024\/12\/05\/caleb-schmidt-dagistan-sanati-bolgedeki-halklar-gibi-cesitli-ve-cok-yonludur\/","name":"Caleb Schmidt: Da\u011f\u0131stan sanat\u0131 b\u00f6lgedeki halklar gibi \u00e7e\u015fitli ve \u00e7ok y\u00f6nl\u00fcd\u00fcr - Eren Ye\u015filyurt","isPartOf":{"@id":"https:\/\/erenyesilyurt.com\/#website"},"datePublished":"2024-12-05T14:14:49+00:00","dateModified":"2025-01-01T15:17:05+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/erenyesilyurt.com\/index.php\/2024\/12\/05\/caleb-schmidt-dagistan-sanati-bolgedeki-halklar-gibi-cesitli-ve-cok-yonludur\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/erenyesilyurt.com\/index.php\/2024\/12\/05\/caleb-schmidt-dagistan-sanati-bolgedeki-halklar-gibi-cesitli-ve-cok-yonludur\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/erenyesilyurt.com\/index.php\/2024\/12\/05\/caleb-schmidt-dagistan-sanati-bolgedeki-halklar-gibi-cesitli-ve-cok-yonludur\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/erenyesilyurt.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Caleb Schmidt: Da\u011f\u0131stan sanat\u0131 b\u00f6lgedeki halklar gibi \u00e7e\u015fitli ve \u00e7ok y\u00f6nl\u00fcd\u00fcr"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/erenyesilyurt.com\/#website","url":"https:\/\/erenyesilyurt.com\/","name":"Eren Ye\u015filyurt","description":"Lux venit ab alto","publisher":{"@id":"https:\/\/erenyesilyurt.com\/#\/schema\/person\/ff31a9b0cf4c3738d6325963ff6af263"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/erenyesilyurt.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/erenyesilyurt.com\/#\/schema\/person\/ff31a9b0cf4c3738d6325963ff6af263","name":"erenyesilyurt.com","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/erenyesilyurt.com\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/erenyesilyurt.com\/wp-content\/litespeed\/avatar\/ae4ccefc8034a37e9d6597a872ea3007.jpg?ver=1775412395","contentUrl":"https:\/\/erenyesilyurt.com\/wp-content\/litespeed\/avatar\/ae4ccefc8034a37e9d6597a872ea3007.jpg?ver=1775412395","caption":"erenyesilyurt.com"},"logo":{"@id":"https:\/\/erenyesilyurt.com\/#\/schema\/person\/image\/"},"sameAs":["http:\/\/erenyesilyurt.com"],"url":"https:\/\/erenyesilyurt.com\/index.php\/author\/erenyesilyurt-com\/"}]}},"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/erenyesilyurt.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG-20241115-WA0042.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/erenyesilyurt.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1980","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/erenyesilyurt.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/erenyesilyurt.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/erenyesilyurt.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/erenyesilyurt.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1980"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/erenyesilyurt.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1980\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1997,"href":"https:\/\/erenyesilyurt.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1980\/revisions\/1997"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/erenyesilyurt.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1995"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/erenyesilyurt.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1980"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/erenyesilyurt.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1980"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/erenyesilyurt.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1980"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}