Luca\u202fSiniscalco, kendi ku\u015fa\u011f\u0131 i\u00e7erisinden \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131\u00a0 ilgiyle takip etti\u011fim \u0130talyan bir akademisyen. \u00c7a\u011fda\u015f Alman felsefesi ve edebiyat\u0131, estetik, \u00e7a\u011fda\u015f sanat, sembolizm ve din felsefesi gibi pek \u00e7ok alanda \u00fcretimlerini s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. Sanat\u0131n ge\u00e7irdi\u011fi d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc ve bu s\u00fcre\u00e7te yapay zek\u00e2n\u0131n oynad\u0131\u011f\u0131 rol\u00fc kendisiyle konu\u015ftuk.<\/p>\n\n\n\n
G\u00fcn\u00fcm\u00fczde biyolojik kimliklerden sanatsal kimliklere kadar her \u015fey \u201ck\u00f6klerinden kopar\u0131l\u0131yor\u201d. Bu k\u00f6kten kopar\u0131lma neyi ifade eder ve sanat\u0131n i\u015flevlerini nas\u0131l etkiledi?<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n Bat\u0131 felsefesi, bahsedilen radikal s\u00fcreci \u00e7e\u015fitli \u00e7er\u00e7eveler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yorumlad\u0131. Marksist teori \u201cyabanc\u0131la\u015fma\u201ddan bahsederken, Nietzsche bu durumu \u201cnihilizm\u201din trajik olay\u0131 olarak te\u015fhis etti. Her hal\u00fckarda, her ikisi de varl\u0131klar\u0131n birli\u011finin giderek par\u00e7aland\u0131\u011f\u0131 \u015fiddetli bir dualist dinami\u011fi yakalad\u0131. Modernite, Max Weber’in \u201cd\u00fcnyan\u0131n b\u00fcy\u00fcs\u00fcn\u00fcn bozulmas\u0131\u201d kavram\u0131 ve onun ara\u00e7sal rasyonalizasyonu ile i\u015faretlenen bu y\u00f6r\u00fcngeyi ba\u015flatm\u0131\u015ft\u0131. Postmodernite ise, ele\u015ftirel modern s\u00f6zmerkezci ak\u0131l y\u00fcr\u00fctmeyi modernitenin kendi ilke ve de\u011ferlerine kar\u015f\u0131 y\u00f6neltir ve par\u00e7alanmay\u0131 ve ontolojik istikrars\u0131zl\u0131\u011f\u0131 daha da h\u0131zland\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n Bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm, sanat\u0131n kendisinin, \u00f6zellikle de sanatsal imgelerin ontolojik stat\u00fcs\u00fcn\u00fcn alan\u0131n\u0131 derinden etkilemektedir. Modern \u00f6ncesi geleneksel uygarl\u0131klarda sanat\u0131n \u00f6z\u00fc, bi\u00e7imi ve i\u015flevi kutsal olandan ayr\u0131lamazd\u0131 ve \u00f6zel ile evrenselin \u00f6rt\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc sembolik imgeler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ifade edilirdi. Moderniteyle birlikte bu imgeler, a\u015fk\u0131n k\u00f6klerinden kopar\u0131larak i\u00e7kin, tarihsel ve do\u011fal boyutlara indirgenerek maddile\u015fme ve sek\u00fclerle\u015fme s\u00fcrecine girer. Dahas\u0131, postmodernitede bu i\u00e7kin temeller bile kaybolur: imgeler, k\u00f6ks\u00fcz, yerinden edilmi\u015f ve de\u011fi\u015fken rizomatik (k\u00f6ksapsal) hayaletler olarak ortaya \u00e7\u0131kar. Ortaya \u00e7\u0131kan, varl\u0131klar\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fcn bo\u015f bir hi\u00e7lik yayd\u0131\u011f\u0131, hayali sim\u00fclakralar\u0131n estetik manzaras\u0131d\u0131r \u2013 mem \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n zaferi diyebiliriz.<\/p>\n\n\n\n Gelenek\u00e7i, Gu\u00e9noncu terimlerle ifade edersek, bir zamanlar insan d\u00fcnyas\u0131n\u0131 koruyan ve tell\u00fcrik etkilerin girmesini engelleyen \u201cB\u00fcy\u00fck Duvar\u201d y\u0131k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Modernitenin d\u00fcnyay\u0131 maddile\u015ftirmesi \u2013 duyusal d\u00fcnyan\u0131n ontolojik \u2018kat\u0131la\u015fmas\u0131\u2019 olay\u0131 \u2013 a\u015fk\u0131n olana eri\u015fimi engellerken, postmodernitenin \u201c\u00e7atlaklar\u0131\u201d hem daha y\u00fcksek hem de daha d\u00fc\u015f\u00fck ontolojik alemlere a\u00e7\u0131lan kap\u0131lar a\u00e7ar. B\u00f6ylece, \u201cikinci dindarl\u0131k\u201d (O. Spengler) olarak adland\u0131r\u0131lan \u00e7arp\u0131k bi\u00e7imlerde ruhani geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcne tan\u0131k oluyoruz. Ancak bu s\u00fcre\u00e7, yaln\u0131zca birka\u00e7 \u00e7a\u011fda\u015f sosyo-k\u00fclt\u00fcrel \u00f6nc\u00fc olgunun sahip oldu\u011fu hayal g\u00fcc\u00fc atmosferini etkilemiyor (ideolojik ekolojizm k\u00fclt\u00fcnden belirli pop k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn gnostik k\u0131yametlerine ve \u201cwokeizm\u201din Maniheist maneviyat\u0131na kadar postmodern d\u00fcnyan\u0131n mitleri). Neyse ki, k\u00fclt\u00fcrel ana ak\u0131mda giderek daha g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hale gelen ve giderek daha az d\u0131\u015flanm\u0131\u015f olan \u00e7ok say\u0131da sanat\u00e7\u0131n\u0131n, kutsal olan\u0131n estetik tezah\u00fcr\u00fcn\u00fc te\u015fvik etme, dikey metafizik bi\u00e7imleriyle k\u00f6pr\u00fcler kurma ve nihilizm d\u00f6nemini a\u015fma arzusu i\u00e7inde ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Bu karma\u015f\u0131k senaryoda, \u00e7a\u011fda\u015f sanatta iki geni\u015f e\u011filim ay\u0131rt edilebilir: birincisi, radikal \u00f6zerkli\u011fi ve par\u00e7alanmay\u0131 kucaklayarak ve hatta h\u0131zland\u0131rarak \u201ck\u00f6k\u00fcnden s\u00f6kme\u201d s\u00fcrecini ilerleten; ikincisi ise bu \u00e7\u0131\u011f\u0131r a\u00e7an dinami\u011fi tersine \u00e7evirmeye, sanat\u0131 metafizi\u011fe yeniden ba\u011flamaya ve K\u00f6ken’in yeni bi\u00e7imler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla tezah\u00fcr etmesine izin vermeye \u00e7al\u0131\u015fan. Gustav Mahler’in dedi\u011fi gibi, \u201cGelenek, k\u00fclleri tap\u0131nmak de\u011fil, ate\u015fi korumakt\u0131r\u201d. O halde sanat, bu kutsal ate\u015fin ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 olmaya devam edebilir.<\/p>\n\n\n\n G\u00fcn\u00fcm\u00fczde sanat olarak ilan edilen ya da sanat eseri diye etiketlenen her \u015fey geni\u015f \u00f6l\u00e7\u00fcde kabul g\u00f6r\u00fcyor. Modernitenin \u00fcretti\u011fi anomaliler, sanat eserlerinin yarat\u0131lma ve t\u00fcketilme bi\u00e7imlerinde nas\u0131l ortaya \u00e7\u0131kt\u0131?<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n Bi\u00e7imsel d\u00fczeyden \u00e7ok daha radikal bir planda ger\u00e7ek bir ontolojik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm sanat eserini ku\u015fatt\u0131; bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm, stilistik ve teknik alanlarda ger\u00e7ekle\u015fen b\u00f6lgesel de\u011fi\u015fimlerden katbekat \u00f6nemli. Rit\u00fcel ve k\u00fclt i\u015flevlerine g\u00f6m\u00fcl\u00fc olan sanat, kutsal ve metafizik temellerinden koparak \u00f6zerk h\u00e2le geldi. Me\u015fruiyeti art\u0131k yenilik, provokasyon, ironi, ahl\u00e2k, sosyo\u2011politik angajman, kavramsal zek\u00e2 vb. \u00f6l\u00e7\u00fctlere dayan\u0131yor. \u00d6znelli\u011fin zaferiyle birlikte sanat eseri art\u0131k i\u00e7sel ya da if\u015fay\u0131c\u0131 nitelikleri i\u00e7in de\u011fil, bir failin\u2014sanat\u00e7\u0131, k\u00fcrat\u00f6r ya da piyasa sisteminin\u2014onu sanat olarak \u00e7er\u00e7eveleme kabiliyeti i\u00e7in de\u011fer g\u00f6r\u00fcyor. \u201c\u00c7a\u011fda\u015f sanat sistemi\u201d denen olgunun \u00f6z\u00fc, estetik de\u011feri, piyasa fiyat\u0131n\u0131 ve t\u00fcketim pratiklerini belirleyen me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 akt\u00f6rler a\u011f\u0131ndan ibaret. Bu \u00f6znelci d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm, sanat alan\u0131n\u0131 grafik tasar\u0131m, pazarlama ya da teorik s\u00f6ylem gibi kom\u015fu ama ayr\u0131 pratiklerle kar\u0131\u015ft\u0131rma riski ta\u015f\u0131yor\u2014\u00f6zellikle duyusal ve maddi mevcudiyetin entelekt\u00fcel \u00f6nermelerle ikame edildi\u011fi kavramsal sanat t\u00fcrlerinde. Kapitalist ticarile\u015fme, dijital sanalla\u015fma ve ge\u00e7\u2011modernitenin bili\u015fsel a\u015f\u0131r\u0131 y\u00fcklenmesiyle birle\u015fti\u011finde \u00e7a\u011fda\u015f sanat sahnesi trajik bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm al\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n Dinin toplumsal alandan \u00e7ekilmesiyle sanat ve k\u00fclt\u00fcr ikame edici bir i\u015flev \u00fcstleniyor gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Bu durum sanat\u0131 s\u0131rf bir \u201cara\u00e7\u201d konumuna m\u0131 indirger? Bu ara\u00e7salla\u015ft\u0131rman\u0131n toplumsal de\u011ferler ve yarat\u0131c\u0131 \u00f6zg\u00fcrl\u00fck \u00fczerindeki sonu\u00e7lar\u0131 nelerdir?<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n Sizin hakl\u0131 olarak \u201cdinin toplumsal alandan \u00e7ekilmesi\u201d dedi\u011finiz olgu sek\u00fclerle\u015fme s\u00fcreciyle ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. Modern \u00e7a\u011fda profan sanat, be\u015fer\u00ee ve sek\u00fcler k\u00fclt\u00fcr\u00fcn bir par\u00e7as\u0131 olarak, en az\u0131ndan olgusal ve maddi d\u00fczeyde, insanl\u0131\u011fa ger\u00e7ekli\u011fi kavrama, d\u00fczenleme ve yorumlama ara\u00e7lar\u0131 sunarak bir bak\u0131ma dinin yerini alm\u0131\u015ft\u0131r. Ne var ki postmodern par\u00e7alanman\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda modern k\u00fclt\u00fcrel kanonlar\u0131n \u00e7\u00f6kmesiyle sanat\u0131n kendisi genel k\u00fclt\u00fcrel krize d\u00e2hil olmu\u015f, karma\u015f\u0131k k\u00fcresel ger\u00e7ekli\u011fi \u00e7\u00f6z\u00fcmleyebilecek kapsaml\u0131 ortak bir ara\u00e7 sunamaz h\u00e2le gelmi\u015ftir. \u201cSanat\u201d kavram\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fcz ba\u011flam\u0131nda neye tekab\u00fcl eder? Modern toplum yaln\u0131zca estetik ve k\u00fclt\u00fcrel boyutlar\u0131 de\u011fil, politik, ekonomik ve ideolojik y\u00f6nleri de dikkate ald\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, sanat\u0131n i\u015flevi nas\u0131l evrilmektedir?<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n \u00c7a\u011fda\u015f sanat, stilize tutarl\u0131l\u0131kla de\u011fil \u00e7o\u011fulculuk, par\u00e7alanma ve hatta \u00e7eli\u015fkiyle tan\u0131mlan\u0131yor. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz akademik ortam\u0131, \u201cSanat nedir?\u201d sorusunun metafizik boyutunu b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde terk ederek performatif tan\u0131mlara y\u00f6neldi. Dino\u202fFormaggio\u2019nun ifadesiyle: \u201cSanat, insanlar\u0131n sanat dedi\u011fi her \u015feydir.\u201d<\/p>\n\n\n\n Bu eylemsel a\u00e7\u0131kl\u0131k, alan i\u00e7inde farkl\u0131 ve hatta kar\u015f\u0131t ak\u0131mlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na izin verir. Egemen e\u011filim \u00e7o\u011fu zaman postmodern ironi, demateryalizasyon ve estetik nominalizmi yans\u0131tsa da, yeniden simgeselle\u015ftirme, yeni mitolojiler ve d\u00fcnyan\u0131n yeniden b\u00fcy\u00fclenmesini arayan hareketlerin\u2014akademik s\u00f6ylemde ve sanatsal pratikte\u2014artmakta oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Ana ak\u0131m k\u00fclt\u00fcr ve medyada yeterince \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131lmasalar da, bu tutum sanat\u00e7\u0131lar\u0131n kendi rollerini ve k\u00fclt\u00fcrel \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131 kavray\u0131\u015f\u0131nda yayg\u0131nd\u0131r. Yapay zek\u00e2n\u0131n sanat \u00fcretim s\u00fcre\u00e7lerine d\u00e2hil edilmesi, Heidegger\u2019in teknoloji ele\u015ftirisi ba\u011flam\u0131nda nas\u0131l de\u011ferlendirilir? AI, sanat\u0131n \u00f6z\u00fc ve sanat\u00e7\u0131n\u0131n yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na dair alg\u0131lar\u0131 nas\u0131l d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr ve bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm hangi varolu\u015fsal ve etik sorular\u0131 g\u00fcndeme getirir?<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n AI’n\u0131n sanat \u00fcretimine dahil edilmesi, \u00f6zellikle Heidegger’in teknoloji ele\u015ftirisi \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda ele\u015ftirel bir d\u00fc\u015f\u00fcnceyi davet etmektedir. Heidegger’e g\u00f6re, modern teknolojinin \u00f6z\u00fc teknolojik de\u011fildir, varl\u0131klar\u0131 sadece duran bir rezerv (Bestand<\/em>) \u2013 s\u00f6m\u00fcr\u00fclecek kaynaklar \u2013 haline getiren \u00e7er\u00e7eveleme do\u011fas\u0131nda (Gestell<\/em>, \u201c\u00c7er\u00e7eve\u201d) yatmaktad\u0131r. Nitekim Heidegger’in teorisinde, teknolojinin ikircikli \u201cinsan \u00fcst\u00fc\u201d karakteri, Bat\u0131’n\u0131n (ve dolay\u0131s\u0131yla art\u0131k k\u00fcresel) kaderinin bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. Bu nedenle, teknoloji, zaten var olan biyolojik do\u011fas\u0131n\u0131 a\u015fabilecek olan insanl\u0131\u011f\u0131n bir k\u0131sm\u0131 i\u00e7in bir f\u0131rsat da temsil edebilir. Bu biyolojik do\u011fa, ba\u015flang\u0131\u00e7ta teknik bir i\u00e7g\u00fcd\u00fcy\u00fc de i\u00e7eriyordu. Gestell<\/em>‘in tehlikesi, bu nedenle bir \u201ckurtar\u0131c\u0131 g\u00fc\u00e7\u201d (das Rettende<\/em>) bar\u0131nd\u0131r\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Modern teknikli\u011fin doruk noktas\u0131 olan AI, tarafs\u0131z bir ara\u00e7 de\u011fil, verimlilik, optimizasyon ve kontrol\u00fc \u00f6nceliklendiren altta yatan bir d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn tezah\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Ernst J\u00fcnger’in \u201cd\u00fcnyan\u0131n ruhsalla\u015fmas\u0131\u201d (Erdvergeistigung<\/em>) kehanetini yerine getirerek, sanall\u0131\u011f\u0131n \u201cincelikli\u201d aleminde faaliyet g\u00f6sterir. Bu haliyle AI, hem iktidar iradesinin zirvesi hem de bu iradeyi a\u015fma potansiyelinin e\u015fi\u011fidir. Algoritmik yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131, kaosa geri d\u00f6n\u00fc\u015fe i\u015faret eder \u2013 belki de Yunan Kaos<\/em>‘unun dijital bir yank\u0131s\u0131 \u2013 ve bu kaosun i\u00e7inden yeni sembolik d\u00fczenler ortaya \u00e7\u0131kabilir.<\/p>\n\n\n\n AI, Heidegger’in ele\u015ftirdi\u011fi modern teknolojinin salt materyalist itici g\u00fc\u00e7lerini a\u015farak, bu dinamik ve rizomatik g\u00fc\u00e7ten hareket eder. Gu\u00e9non’un teorisinden bahsederken de g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gibi, d\u00fcnyam\u0131z geleneksel arketipleri \u2013 \u00e7o\u011fu zaman tersine \u00e7evrilmi\u015f ve \u00e7arp\u0131t\u0131lm\u0131\u015f bi\u00e7imlerde de olsa \u2013 yeniden canland\u0131r\u0131yor gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n \u00d6yleyse, madde ayn\u0131 zamanda nitelikse, madde ayn\u0131 zamanda bi\u00e7imse, o zaman madde kendi niteliklerini de ortaya \u00e7\u0131karacakt\u0131r ve bu nitelikler bir dereceye kadar manevi boyutla ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. Maddenin kan\u0131t\u0131 ise ancak esteti\u011fi olabilir.<\/p>\n\n\n\n Postmodern, s\u0131v\u0131la\u015fm\u0131\u015f \u00e7a\u011fda madde de s\u0131v\u0131la\u015f\u0131r: AI bu s\u00fcrece katk\u0131da bulunur.<\/p>\n\n\n\n AI, yarat\u0131m ve yeniden \u00fcretim aras\u0131ndaki mesafeyi ortadan kald\u0131rarak sanat eserinin auras\u0131 da bozar. Ancak bu kay\u0131p mutlaka geri d\u00f6nd\u00fcr\u00fclemez de\u011fildir. Benjamin’in \u201cinorganiklerin cinsel \u00e7ekicili\u011fi\u201d \u00fczerine d\u00fc\u015f\u00fcncelerinde belirtti\u011fi gibi, dijital formlar hala estetik bir cazibe yaratabilir. \u00d6nemli olan AI’n\u0131n \u201cger\u00e7ekten\u201d yarat\u0131c\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131 de\u011fil, ona nas\u0131l yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131zd\u0131r \u2013 onu, \u00e7\u0131kt\u0131s\u0131n\u0131 daha derin metafizik anlamlara y\u00f6nlendirebilen sembolik zeka ile mi ele al\u0131yoruz?<\/p>\n\n\n\n Duyusal tatmini sanat\u0131n amac\u0131 ile kar\u0131\u015ft\u0131rma, sanat\u0131n bilgeli\u011fi, sembolik ve manevi boyutunu unutma, k\u00fclt\u00fcr\u00fcn trajik-varolu\u015fsal boyutundan yoksun b\u0131rak\u0131larak e\u011flenceye indirgenmesi, teknik \u00e7o\u011falt\u0131labilirli\u011fin sonu\u00e7lar\u0131d\u0131r. Teknik \u00e7o\u011falt\u0131labilirlik, kendini tamamen s\u0131v\u0131 Sermayenin \u00e7o\u011falt\u0131labilirli\u011fi ile \u00f6zde\u015fle\u015ftirdi\u011finde ortaya \u00e7\u0131kar ve bu, Yves Michaud’un \u201csanat\u0131n buharla\u015fmas\u0131\u201d olarak tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece e\u015flik eder. Ancak genel estetik, k\u00fclt\u00fcrel ve manevi durum zaten b\u00f6yle g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor mu? Prof. Derrick de Kerckhove’un yak\u0131n tarihli bir r\u00f6portaj\u0131ndan al\u0131nt\u0131 yapal\u0131m: “Toplumun \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck bir y\u00fczdesi GenAI’nin siren \u015fark\u0131s\u0131ndan ka\u00e7abilecektir. Buna, \u00e7o\u011fu insan\u0131n hat\u0131rlamak, d\u00fc\u015f\u00fcnmek ve uzayda y\u00f6n\u00fcn\u00fc bulmak i\u00e7in ak\u0131ll\u0131 telefonlar\u0131na g\u00fcvendi\u011fini ekleyin, ortaya hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnmeyen bir toplum \u00e7\u0131kar. Ancak bu, sonu\u00e7ta o kadar da k\u00f6t\u00fc bir \u015fey olmayabilir. B\u00fcy\u00fck dil modelleri (LLM), ortalama insan\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncesini d\u00fczeltip, bunlar\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 kullanmayanlar\u0131 ger\u00e7ek yarat\u0131c\u0131lar rol\u00fcnde b\u0131rakacakt\u0131r.” Heidegger’in s\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fcnden al\u0131nt\u0131 yapacak olursak, bu ki\u015filer algoritmik ak\u0131\u015flar\u0131n \u201ck\u00fcrat\u00f6r\u00fc\u201d olarak hareket ederek ve teknik eylemi (techne<\/em>) varl\u0131klar\u0131 ortaya \u00e7\u0131karan ve onlar\u0131n ger\u00e7e\u011fini ortaya koyan \u015fiirsel bir eyleme (poiesis<\/em>) d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrerek \u201cvarl\u0131\u011f\u0131n \u00e7oban\u0131\u201d (der Hirt des Seins<\/em>) haline gelebilirler.<\/p>\n\n\n\n Sanat\u0131n salt e\u011flence veya algoritmik g\u00f6steriye indirgenmesine direnmek i\u00e7in, sanat\u00e7\u0131lar sanat\u0131n bilgeli\u011fe ve sembolizme y\u00f6nelik misyonunu yeniden teyit etmelidir. Bu, AI’y\u0131 reddetmeyi de\u011fil, onu mitopoetik hayal g\u00fcc\u00fcyle tekni\u011fe yeniden cazibe katan \u201carkeofuturist\u201d (Guillaume Faye) bir vizyona entegre etmeyi gerektirebilir. Yuk Hui’nin \u201ckozmoteknik\u201d teorisi \u2013 farkl\u0131 medeniyetlerin teknolojilerine ahlaki ve kozmolojik de\u011ferler yerle\u015ftirdi\u011fi fikri \u2013 bu t\u00fcr bir yeniden hayal etme i\u00e7in g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u00e7er\u00e7eve sunar. Farkl\u0131 teknolojik paradigmalarda gizli olan metafizik \u00e7o\u011fulculu\u011fu tan\u0131mak, \u00fcretken AI \u00e7a\u011f\u0131nda sanat ve k\u00fclt\u00fcr i\u00e7in yeni ontolojik yollar a\u00e7abilir.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Luca\u202fSiniscalco, kendi ku\u015fa\u011f\u0131 i\u00e7erisinden \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131\u00a0 ilgiyle takip etti\u011fim \u0130talyan bir akademisyen. \u00c7a\u011fda\u015f Alman felsefesi ve edebiyat\u0131, estetik, \u00e7a\u011fda\u015f sanat, sembolizm ve din felsefesi gibi pek \u00e7ok alanda \u00fcretimlerini s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. Sanat\u0131n ge\u00e7irdi\u011fi d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc ve bu s\u00fcre\u00e7te yapay zek\u00e2n\u0131n oynad\u0131\u011f\u0131 rol\u00fc kendisiyle konu\u015ftuk. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde biyolojik kimliklerden sanatsal kimliklere kadar her \u015fey \u201ck\u00f6klerinden kopar\u0131l\u0131yor\u201d. Bu k\u00f6kten kopar\u0131lma neyi… Continue reading
<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
Buna ra\u011fmen, Walter\u202fBenjamin\u2019in \u201caura\u201d kavram\u0131n\u0131n yakalad\u0131\u011f\u0131 kutsalla ilk ba\u011f\u0131 sayesinde sanat \u00f6rt\u00fck bir potansiyeli muhafaza eder. Bu, teorik olarak, yarat\u0131c\u0131 \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ile metafizik temellendirmenin birli\u011fini yeniden kurmay\u0131 ama\u00e7layan kar\u015f\u0131t bir hareket olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7ar. Belki de post\u2011sek\u00fcler \u00e7a\u011fda sanat\u0131n temel meydan okumas\u0131 budur.<\/p>\n\n\n\n
Bu \u00e7er\u00e7evede, formlar\u0131 ve anlamlar\u0131 \u00e7a\u011f\u0131rabilecek niteliksel ve u\u00e7urumlu bir sanatsal i\u015flevin geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc belirir. Estetik, bu ba\u011flamda, yaln\u0131zca alg\u0131 kuram\u0131 de\u011fil, bir \u201ca\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karma\u201d kuram\u0131d\u0131r\u2014Heidegger\u2019in terimiyle Varl\u0131k’\u0131n (Ereignis) \u201c\u00f6rt\u00fcs\u00fcn\u00fc kald\u0131rma\u201ds\u0131. B\u00f6ylece sanatsal olay ontolojik bir eylem i\u015flevi g\u00f6rebilir: K\u00f6ken\u2019e, t\u00fcm tezah\u00fcr\u00fcn t\u00fcredi\u011fi temelsiz temele do\u011fru bir jest. Ba\u015fka yerde savundu\u011fum gibi (\u00f6r. L\u2019immagine come ponte. Un\u2019estetica del sovrasensibile<\/em>, 2019), simgesel sanat g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ile g\u00f6r\u00fcnmez aras\u0131nda bir k\u00f6pr\u00fc g\u00f6revi g\u00f6r\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n